Minisita fun Idagbasoke n ṣe ifilọlẹ iṣẹ akanṣe gige omi tuntun
A nireti pe ojo lile yoo maa rọ̀ si Sultanate nigbagbogbo bi a ṣe n sunmọ akoko ojo ti n bọ.
Ní ìmúrasílẹ̀ fún àsìkò òjò, èyí tí ó lè fa ìkún omi, ìjọba Ọba nípasẹ̀ Ẹ̀ka Iṣẹ́ Gbogbogbò lábẹ́ Ilé Iṣẹ́ Ìdàgbàsókè ti gbé ẹ̀rọ ìtọ́jú omi onípele pàtàkì kan sí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọ̀nà pàtàkì ní àwọn odò Menglait àti Kedayan láti lè mú kí agbára ìkún omi pọ̀ sí i.
IMS Dredger, irú rẹ̀ àkọ́kọ́ tí a lè lò ní Brunei, jẹ́ ara ìsapá ẹ̀ka iṣẹ́ gbogbogbò láti dín ìkún omi kù nípa lílo àti lílo àwọn ìmọ̀ ẹ̀rọ tuntun. Ẹ̀rọ tuntun náà tí ó wá láti ilé-iṣẹ́ kan ní àdúgbò, Nur Tharwan Sdn Bhd, ni a ń lò lọ́wọ́lọ́wọ́ fún iṣẹ́ ní odò Menglait nítòsí The Mall ní gadong, tí ó ń gbẹ́ ẹrẹ̀ àti ìdọ̀tí kúrò nínú odò náà.
Lẹ́yìn tí iṣẹ́ náà bá parí ní odò Menglait, wọ́n á tún gbé IMS Dredger lọ sí àwọn iṣẹ́ ìwakùsà mẹ́ta mìíràn tí ó wà ní etí odò Kedayan. Gbogbo iṣẹ́ mẹ́rẹ̀ẹ̀rin náà yóò ná ní nǹkan bí mílíọ̀nù kan dọ́là, wọn yóò sì gba oṣù márùn-ún sí mẹ́fà. Lábẹ́ ọ̀nà ìwakùsà, apá gígùn ti traktọ náà ni a gbé dúró sí etí odò tàbí ní etí bèbè ọkọ̀ ojú omi, èyí tí a ó lò láti fa ẹrẹ̀ jáde láti inú odò tàbí ìṣàn omi ńlá. Ẹ̀rọ tuntun náà rọrùn láti gbé, ó ṣeé yí padà gidigidi, ó rọrùn láti ṣàkóso, ó sì lè yí onírúurú ìdènà kúrò, títí bí èpò àti ìdọ̀tí.
Nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò kan pẹ̀lú Bulletin, Ọ̀gbẹ́ni Young Chee Yen, Olùdarí Ìṣàn omi àti Ìdọ̀tí ní Ẹ̀ka Iṣẹ́ Gbogbogbò sọ pé, “Ìgbà àkọ́kọ́ nìyí tí a ó máa lo ohun èlò pàtàkì kan láti dín ìkún omi kù nítorí pé ẹ̀ka wa, ẹ̀ka ìṣàn omi àti ẹ̀ka ìdọ̀tí omi ló ń ṣe iṣẹ́ ìdènà ìkún omi. A tún mọ̀ pé nígbà míì, àwọn ìṣàn omi sábà máa ń di ẹrẹ̀ kúrò láti inú àwọn iṣẹ́ ìdàgbàsókè àti ìdọ̀tí, nítorí náà agbára ìṣàn omi láti bójútó ìkún omi tàbí ìṣàn omi gíga dínkù.”
“A máa ń gbà gbogbo ìgbà, a sì máa ń ṣí ọkàn wa sí àwọn ìmọ̀ ẹ̀rọ tuntun. A tún ń ṣe àyẹ̀wò àwọn ọ̀nà tí a gbà ń lo ẹ̀rọ tuntun náà, a sì ń fún wa ní àǹfààní láti kíyèsí iṣẹ́ rẹ̀ fúnra wa. A tún fẹ́ ṣe àkíyèsí bóyá ẹ̀rọ tuntun náà lè fa omi sínú àwọn odò dáadáa, pàápàá jùlọ bí odò náà bá gbòòrò.”
Nígbà tí wọ́n bi í léèrè nípa èrò tó wà lẹ́yìn lílo ìdọ̀tí omi, ó tẹnu mọ́ pé, “A fẹ́ kí ètò ìdọ̀tí omi náà lè gba omi kúrò kí ó sì tún ṣe ìdọ̀tí omi náà kí ó lè ṣiṣẹ́ dáadáa pàápàá jùlọ nígbà òjò líle àti ìjì líle.”
Yàtọ̀ sí ètò ìfọ́ omi tó gbéṣẹ́, àǹfààní ẹ̀rọ tuntun náà ni láti yọ ìdọ̀tí kúrò nínú iyanrìn, èyí tó máa jẹ́ kí ó ṣeé tún lò fún àwọn iṣẹ́ míì.
Nípa lílo ètò yìí, ó ní, “Iyanrin tí a kó láti inú omi ìṣàn omi ní Sungai Menglait jẹ́ nítorí àwọn iṣẹ́ ìdàgbàsókè. Wọ́n ń ya ìdọ̀tí náà sọ́tọ̀ kúrò lára iyanrìn kí ó lè di èyí tí a lè tún lò nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín.”
Lórí bí a ṣe ń gbẹ́ omi kúrò nínú odò tàbí ibi tí omi ti ń ṣàn, ó ní, “A gbọ́dọ̀ máa ṣe àkíyèsí bí a ṣe máa ń gbẹ́ omi kúrò nínú odò tàbí ibi tí omi ti ń ṣàn omi kúrò nínú rẹ̀ nígbàkúgbà. Tí ó bá jẹ́ pé a nílò láti gbẹ́ omi déédéé, a ó gbìyànjú láti béèrè fún owó tí ó yẹ fún gbígbẹ omi síwájú sí i.”
Ẹ̀ka Iṣẹ́ Àpapọ̀ tún fẹ́ gba àwọn olùlò odò nímọ̀ràn láti máa rìn jìnnà sí ibi tí a ti ń gé omi àti páìpù omi tí ó ń léfòó, bó tilẹ̀ jẹ́ pé iṣẹ́ ìgé omi kì í sábà fa ewu mìíràn fún àwọn ènìyàn tí ń lo odò náà.
Ifihan ti ẹrọ tuntun jẹ ẹlẹri nipasẹ Pehin Orang Kaya Hamzah Pahlawan Dato Seri Setia Awang Hj Abdullah bin Begawan Mudim Dato Paduka Hj Bakar, Minisita fun Idagbasoke lana. Àwọn ọ̀gá àgbà látinú iṣẹ́ òjíṣẹ́ náà tún wà níbẹ̀.
A tún tẹ̀ ẹ́ jáde láti Borneo Bulletin
